گنبد در معماری ایرانی و گنبدهای دیدنی ایران

7 ماه پیش
برج تمام آجری گنبد کاووس

گنبد بنایی نیم کره و نوک تیز است. گنبد ها در ایران اکثرا در ساخت اماکن مذهبی، مقبره ها و یادبودها استفاده میشوند. بناهای گنبدی شکل اصولا در مناطق کویری مانند کاشان و یزد یافت میشوند.

تاریخچه ی گنبد به اوایل ظهور اسلام در ایران بر میگردد. این بنا در معماری دوران پارتی ها که مدت زیادی بر ایران حکومت می کردنند، دیده میشود. ساسانیان این سبک معماری را تکمیل کرده و استفاده های گسترده ای از آن کردند.

۳ گنبد معروف و دیدنی در ایران

۱٫برج گنبد قابوس

 

برج تمام آجری گنبد کاووس

برج گنبد کاووس

برج گنبد قابوس که در سده چهارم هجری در شهر گنبد کاووس، شمال ایران در استان گلستان ساخته شده است. این بنا یه شیوه رازی ساخته شده است. شیوه رازی مربوط به دوران درخشش ادبیات فارسی ست. این شیوه هم شکوه پارسی را دارد هم ظرافت‌‌ها و ریزه‌کاری های خراسانی.دستاورهای معماری این سبک بسیار زیاد است. به عنوان مثال:

  • پدید آمدن ساختمان با کارکردهای متفاوت همچون مدارس، آرمگاه‌ها و…
  • استفاده دوباره از مصالح مرغوب در بناها
  • استفاده از طرح چهار ایوانی در بناها

برج قابوس بلندترین برج تمام آجری جهاناست. این بنا بر فراز تپه‌ای خاکی که نزدیک به پانزده متر از زمین بلندتر است قرار دارد. بلندای بنا به همراه پی آن ۷۲ متر می‌باشد. این بنا در سال ۳۷۵ هجری خورشیدی و در زمان پادشاهی کاووس پور وشمگیر و در شهر گنبدکاووس که پایتخت پادشاهان آل زیار آن دیار بوده، بنا گردیده‌است.

۲٫آرامگاه یعقوب لیث صفاری

آرامگاه یعقوب لیث صفاری

آرامگاه یعقوب لیث صفاری

آرامگاه یعقوب لیث صفاری، در روستای شاه‌آباد در ده کیلومتری دزفول، سمت راست جاده دزفول به شوشتر قرار دارد. این بنا با ملات گچ و خاک ساخته شده و به دودمان صفاریان تعلق دارد.این بنا متاسفانه آسیب های بسیاری دیده و در حال حاضر میخ های درون دیوار، ضریح شکسته شده و زنگ زده و تار عنکبوت در درون این بنا خودنمایی می‌کند. سنگهای قدیمی قبرستان اطراف این بنا نشان دهنده قدمت آن است. پایانه امید وارد است که بازسازی و مرمت این بنا هر چه زودتر آغاز گردد و پس حل مشکلات محیط زیستی استان خوزستان زمینه فعالیت های گردشگری در این منطقه فراهم شود.

۳٫آرامگاه سلطان بخت‌آقا

آرامگاه سلطان بخت‌آقا

آرامگاه سلطان بخت‌آقا

این بنا که در شهر تاریخی اصفهان ساخته شده و در سده ی هشتم خورشیدی ساخته شده است. کاشی‌های فیروزه‌ای و لاجوردی با زمینه‌ی آجری داشته ولی هم اکنون تمامی این گنبد با کچ پوشیده شده.

سلطان بخت آقا پس از قتل عمویش به دست آل مظفر، تصمیم می‌گیرد با ازدواج با سلطان محمود آل مظفر به دربار او نفوذ کرده و میان شاهزادگان این خاندان را به هم بزند و به این ترتیب انتقام خون عمویش را بگیرد. در این راه برادرشوهرش نیز به او کمک می‌کند. چندی نمی‌گذرد که که سلطان مظفر به توطئه‌های همسرش پی می‌برد و دستور قتل او را می‌دهد. مدتی پس از قتل سلطان بخت آقا، جلال الدین اصفهان را متصرف می‌شود و دستور می‌دهد بر روی گور آن بانو آرامگاهی بسیار زیبا بسازند.

–ویکیپدیا

همچنین حافظ بیتی در مورد این سروده که میفرماید:

راستی خاتم فیروزهٔ بواسحاقیخوش
درخشید ولی دولت مستعجل بود

در نهایت می توان به این نتیجه رسید که مرمت، نگهداری و بازسازی اماکن تاریخی و مذهبی تاثیر بسیار مهمی در در حفظ و پرورش هنر، فرهنگ و تاریخ یک کشور دارد. گنبد به عنوان یکی از نماد های معماری ایرانی از پتانسیل بسیار بالایی در جذب توریست خارجی و داخلی برخوردار است. ما همه امیدواریم که این بخش فراموش شده از هنر ایرانی، مجددا درخشان شود.

تیم محتوای پایانه

لطفا امتیاز دهید
0
برچسب ها :