روستای زرگر قزوین بدون شک یکی از جالترین روستاهای ایران است. این روستا در 100 کیلومتری تهران در شهرستان آبیک استان قزوین قرار دارد. اهالی روستای رومانو قزوین به خط لاتین مینویسند و به زبان رومانیایی صحت میکنند. زبان رومانو یا زرگری از شاخه زبانهای هند و اروپایی است که در این روستا و در قشلاق مردم زرگر شهریار تهران هم به آن تکلم میکنند.
نژاد مردمان روستای زرگر قزوین، ایرانی و اروپایی بوده که ظاهری با قد بلند همانند آریاییها، وایکینگها و گلادیاتورها دارند ولی بسیار مهربان هستند. البته خود اهالی این روستا نیز نمیدانند که اصالتا کجایی بوده و به کدام بخش از جهان تعلق دارند. بنا بر برخی از گفتهها، حدود 200 رومی در جنگ ایران و روم به اسارت پادشاه ایران در آمدند که بعد از بخشودگی در نزدیکی شهر قزوین سکنی گزدیدند.
حالا در ادامه با تیم تولید محتوای تخصصی بلاگ پایانه همراه ما باشید تا از رازهای نهفته در زبان، فرهنگ، اصالت و روستای زرگر در قزوین پرده برداریم.
روستای زرگر قزوین کجاست؟
جالب است بدانید که روستای رومانو قزوین جزو روستاهای اطراف تهران و یکی از سرسبزترین روستاهای قزوین است. بخش بشاریات شرقی واقع در شهرستان آبیک قزوین میزبانی تاریخی این روستا بوده و همچنین بخش شمال غربی تهران نیز پذیرای آن است. فاصله آن تا تهران حدود صد کیلومتر و تا کرج نزدیک 70 کیلومتر تخمین میشود.
مشخصات و راهنمای بازدید روستای رومانو قزوین چیست؟
همانطور که در بخشهای بالایی مطلب به آن اشاره کردیم، یکی از سرسبزترین روستاهای قزوین و ایران همین روستا است که زبان و فرهنگ خاص خود را دارد. در ادامه میخواهیم مشخصات کلی آن را در قالب یک جدول در اختیارتان قرار دهیم:
| عنوان | توضیحات |
| نام محلی | روستای زرگر/ رومانو |
| زبان روستا | رومانی (زرگری) |
| آداب و رسوم | پذیرایی از مهمانان با «آیران سی»، استفاده از ساز محلی به نام چوگور وفاداری به خانواده و عشق به میهن |
| محصولات و سوغات محلی | محصولات لبنی و کشاورزی |
| ویژگیهای خاص | مردم این روستا به زبان زرگری رومانی سخن میگویند و به خط لاتین مینویسند. |
| روستاها و مکانهای مشابه | روستای قشلاق زرگرها در شهرستان شهریار استان تهران/ روستای وسمق در شهرستان زرندیه استان مرکزی |
| مسیر دسترسی | ایران، استان قزوین، شهرستان آبیک، روستای زرگر |
| امکانات | پوشش شبکه تلفن همراه |
روستایی در ایران که به زبان رومانیایی صحبت میکنند!
بله در کشور ما ایران، روستاهای دیدنی وجود دارند که هر کدام از آنها میتوانند به عنوان قطب فرهنگی و گردشگری ایفای نقش کنند. در این میان، شاید صحبت درباره روستای رومانو قزوین برایتان دارای جذابیت باشد به ویژه که دارای زبان خاص و رسمالخط یا الفبای منحصربهفردی هستند. زبان مردم روستای زرگر قزوین رومانی یا زرگری از ریشه زبانهای هند و اروپایی است.
زبان زرگری یک زبان کامل است و دستور زبان ویژه خود را دارد. پژوهشی جامع درباره این زبان از سوی حسن رضایی بقبیدی انجام شده که غنا و اصالت زبان رومانی در این روستا را نشان میدهد. همچنین، در منابعی دیگری آمده است که اهالی روستای وسمق در شهرستان زرندیه استان مرکزی برای صحبتکردن از زبان نامبرده استفاده میکنند. علاوه بر این، خانوادهای به نام رومانی در شهرستان خرمآباد استان لرستان هم ساکن هستند.
آیا با خاستگاه زبان زرگری روستای رومانو قزوین آشنا هستید؟
بنا بر گفتههای افراد سالخوره این روستا که گویا مردی مسن در روستای اروپایی قزوین زندگی میکرده که حساب و کتابهای خود را با زبان روسی ثبت میکرد. اما بعد از درگذشت او، اکنون اهالی روستا زبان روسی را به فراموشی سپردهاند و به جای آن از زبان رومانی بهره میبرند.
البته خاستگاه زبان این مردمان تا حدودی به یک افسانه شباهت دارد که میتوان در سه مورد به آنها اشاره کرد:
-
- روایت اول: در این روایت آمده است که چند قرن پیش قوم رُما از خطه شمال ایران کوچ کردهاند.
-
- روایت دوم: بر طبق این افسانه گویا مردم روستای زرگر قزوین در اصل ایرانی بوده و به دلیل شجاعتی که داشتند در سپاه قزلباش شاه عباس مشغول به خدمت شدهاند.
-
- روایت سوم: روایتی دیگر حاکی از آن بوده که حدود 200 نفر از قوم رُما در جریان جنگ امپراتوری روم با ایران به اسارت کشور ما درآمدهاند و شاه آنان را بخشید. بعد از این ماجرا، آنان در منطقهای حوالی شهر قزوین ساکن شدند.
فرهنگ و آداب و رسوم اهالی روستای زرگر قزوین واقعا شنیدنی است!
یکی سرسبزترین روستاهای قزوین که از لحاظ فرهنگی هم غنی است بدون شک رومانو خواهد بود. مردم روستای زرگر قزوین در برابر لغزشها صبور نیستند و فرهنگ خاص خود را دارند.
مردم زرگر به وفاداری شهرت دارند؛ آنها نه طلاق میگیرند و نه خیانت میکنند. زنی که همسرش از دنیا برود، هرگز دوباره ازدواج نمیکند و مردی که همسری دارد، هیچگاه به دنبال زن دیگری نمیرود. اگر کسی خطایی مرتکب شود، از سوی اهالی روستا طرد میشود؛ به این معنا که اگرچه او به طور فیزیکی در روستا زندگی میکند، اما هیچکس به او توجهی نخواهد کرد. این رسم مردم زرگر است؛ زیرا آنان نسبت به لغزشها بردباری نشان نمیدهند.
هرچند افسانهها ریشه آنها را به سرزمینهای دور و بخشهایی از اروپا نسبت میدهند، اما مردم زرگر عاشق ایراناند و خود را ایرانی مینامند. فرهنگ آنان تا حدی شبیه به اروپاییهاست. مردم رومانو بر این باورند که داشتن دیوارهای بلند و محصور کردن حیاط نوعی بیادبی نسبت به دیگران است و به همین دلیل اطراف خانههایشان مرز مشخص یا دیوار بلندی را نمیسازند.
حالا اندکی هم از پیشینه تاریخی رومانیها در ایران بدانیم!
مستندات تاریخی درباره خاستگاه مردم زرگر اندک است، اما یک روایت معتبر، ریشه آنان را به سه برادر زرگر نسبت میدهد که از ناحیه عثمانی روم ایلی به دره ماریسا (واقع در جنوب بلغارستان امروزی) مهاجرت کردند و سپس به دمشق رفتند. بعدها در دوران سلطنت نادرشاه (۱۷۳۶ – ۱۷۴۷) به عنوان گروگان به شیراز آورده شدند و در برابر مهارتهایشان، چراگاههایی به آنان واگذار شد.
با وجود چالشها و دگرگونیهای تاریخی، جامعه رومانیایی در روستای زرگر توانسته است هویت متمایز خود را حفظ کند و به بخش جداییناپذیری از بافت فرهنگی این روستا بدل شود.
کاوش در معماری و دیدنیهای روستای اروپایی قزوین!
روستای زرگر گنجینهای از شگفتیهای معماری است که بازتابی از پیوند و تأثیرات سبکهای رومانیایی و ایرانی به شمار میآید. خانههای سنتی به سبک رومانیایی، با تیرهای چوبی، نماهای رنگارنگ و کندهکاریهای ظریف، در کنار سازههای ایرانی قرار گرفتهاند و ترکیبی منحصربهفرد از معماری را شکل دادهاند. بازدیدکنندگان با گشتوگذار در این ساختمانهای چشمنواز، در تاریخ و زیباییشناسی هر دو فرهنگ غوطهور میشوند.
خوراکیهای سنتی رومانیایی کدامند؟
غذا بخش جداییناپذیر از هر فرهنگی است و روستای رومانو قزوین مجموعهای وسوسهانگیز از غذاهای سنتی رومانیایی را ارائه میدهد. خوراک در این روستا که از سنتهای آشپزی رومانی و ایران تأثیر گرفته، ترکیبی دلپذیر از طعمها و شیوههاست. گردشگران میتوانند غذاهایی همچون سرماله (دلمه کلم پیچ با گوشت و برنج)، مامالیگا (پولنتا) و پلاچینتا (نوعی شیرینی یا پای رومانیایی) را امتحان کنند. این خوراکیهای لذیذ، میراث آشپزی رومانی را با سنت آشپزی ایرانی در هم میآمیزند و تجربهای خاص از غذا میسازند.
کدام جاهای دیدنی اطراف روستای زرگر قزوین قرار دارند؟
بسته به علاقه و سلیقه مسافران مکانهای تفریحی فراوانی در قزوین هستند که میتوانند پس از بازدید از این روستا مورد توجهشان قرار گیرد:
-
- منطقه الموت قزوین: این منطقه در فاصله حدود صد کیلومتری شمال روستای رومانو بوده که قلعه الموت قزوین را میزبانی میکند.
-
- علم کوه قزوین: اگر جزو کسانی هستید که به کوهنوردی علاقهمند هستید حتما سری به علم کوه قزوین بزنید.
آیا به قزوینگردی با اتوبوس علاقه دارید؟
شهر قزوین جزو شهرهای تاریخی ایران است و میراث گرانبهای تاریخی، طبیعی و فرهنگی غنیای را میزبانی میکند. اگر شما هم مشتاق سفر با اتوبوس به این دیار و دیدار از سرسبزترین روستاهای قزوین هستید با مراجعه به سایت یا اپلیکیشن پایانه بلیط اتوبوس را مطابق برنامه سفر خود خریداری کنید. از آنجایی که اتوبوس یکی از در دسترسترین وسایل حمل و نقل برای سفرهای داخلی هست، به راحتی میتوانید به مدیریت سفر خود بپردازید.
از هر شهر و استانی که هستید فقط با چند کلیک ساده خواهید توانست از مجموعه پایانه بلیط خود را تهیه کنید. چرا که خرید اینترنتی بلیط اتوبوس کار شما را برای سفر، سادهتر کرده است. پس سفر خود را به روستای اروپایی قزوین برنامهریزی کرده و از زیباییهای مسیر هم نهایت لذت را ببرید.